İKSM
Ebru Atölyesi Düzce olarak İstanbul Klasik Sanatları Merkezi tarafından düzenlenen; "10 sergi 10 seminer" Ebru Sanatı projesinin bu ay ki programına biz de katıldık.

10 sergi 10 seminer programının dördüncüsü olan Alparslan Babaoğlu'nun semineri ve öğrencileriyle birlikte düzenlendiği sergiye katıldık. Seminerin konusu ise; Türk Ebru Geleneği ve Sanata Bakış Açımız'dı.

Seminerden kısaca bahsetmek gerekirse Babaoğlu şunlardan bahsetti: "Sanat ve Sanatçı kavramlarının içinin boşaltıldığını, her yapılan işin; sanat, boyayı teknede tutturmayı başaran ve kağıda alabilen herkese de; sanatçı dendiğini, bu durumun da Ebru Sanatı'na zarar verdiğinden Ebru Sanatı'nın gelenekten koparak tekamül ettiğini" söyledi. İki saat süren bu seminerde Gelenek dışı Ebrulardan örnekler, Ebruculuğun doğru tanımı ve doğru tanıtımından bahsedildi. Bu konu da Babaoğlu: "Ebru Sanatı güç bela UNESCO tarafından; Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi'ne girdi ve Türk Ebrusu olarak tanıttığımız bu sanatı UNESCO'ya İspanyol Ebrusu yaparak gösterdik. İspanyol Ebru'su bizim Geleneksel Ebru çeşitlerimiz arasında olmayan bir tarz." dedi.

Seminerden...

Sergi de ise; Battal Ebru ve çeşitlerinin yanı sıra Geleneksel Ebru'da bulunan çiçek tarzları yer almaktaydı. Ebru Sanatı'nda ve diğer geleneksel sanatlarda da üçüncü boyutun olmayacağını, bu sanatlara katılan üçüncü boyutun sanat geleneğimizin dışında olduğundan bahsetti.

Sergiden...

Sergiden 2...

Gezi grubumuz
Yaptığımız bu ziyaret etkinliğinde bizi yardımcı olan ve yönlendiren Tezhip Hocamız Fatma Karabulut'a, Düzce Valiliği'ne ve Düzce Gençlik Merkezi'ne, en iyi şekilde ağırlayan İKSM'ye ve katılan tüm arkadaşlarıma teşekkürü borç bilirim.

Yola çıkış öncesi...

10 Sergi 10 Seminer programına katılmak isteyenler için aşağıdaki afişte hangi sanatçının, hangi tarihte yer alacağı bildirilmiştir.

10 Sergi 10 Seminer

Daha fazla görsel için Facebook adresimize bakabilirsiniz. 

Toz Boya
Ebru Sanatıı'nda kullanılan boya yapımında; eskiden beri toprak boya denilen tabiattaki renkli kaya ve topraklardan elde edilen madeni boyalarla, bitkisel özlü suda erimez boyalar kullanılır. Yağlı boyanın ve suda eriyen anilin boyaların Geleneksel Ebru'da yeri yoktur. Çünkü bu boyalar üstüne serpilen sıvının içinde eriyerek kağıdın yüzeyine tutunamazlar. Kısacası Ebru yapımında suda erimeyen, asit ve kazein içermeyen, ışıktan etkilenmeyen doğal, oksit, pigment ve toprak temelli boyalar kullanılmaktadır.

  • Tabiatta bulunan metal toprak oksitler: Beyaz, oksit, kahverengi, kırmızı, yeşil.
  • Bitkilerden oluşan boyalar: Kırmızı, mavi, sarı.
  • Soba kurumu: Siyah.

Kullanılan Renkleri Nelerden Elde Edebiliriz:

  • Sarı: Tabiatta bulunan arsenik sülfür (zırnık)
  • Mavi: Doğal çivit olan Lahor çividi, bitkisel kökenli bir boyadır ve Pakistan'ın Lahor kentinden gelir.
  • Yeşil: Sarı ve mavinin karışımıdır. Zırnık çok olursa fıstık yeşiline, çivit çok
  • olursa yaprak yeşiline gider.
  • Lacivert: Bedahşi laciverti denen doğal çivittir.
  • Siyah: Soba isinden elde edilir. Eski is mürekkepçiliğinde kullanılan istir. Ezilmesi en zor boyadır. Suyu kolay emmediğinden ve suyla karıştırma işlemi sırasında sürekli suyun üzerine çıktığından genellikle çamlıca toprağı ile karıştırılarak ezilir.
  • Beyaz: İsfidaç (üstübeç), bazik kurşun karbonatın tabiattaki şeklidir.
  • Kırmızı: Gülbahar yani demir oksitleri içeren kırmızı bir topraktır.
  • Tütün Rengi: Çamlıca toprağıdır.
Boyalar Toz Halinde...

Boyanın Hazırlanması



Gerekli Malzemeler:
  • Desteseng (El Taşı),
  • Geniş bir mermer,
  • Spatula,
  • Su (Mümkünse saf su),
  • Öd.
Desteseng ile boya ezme...

Boyanın Ezilmesi:
Geniş bir mermer üzerinde ezeceğimiz boya, suyla karıştırılarak çamur haline getirilir ve mermerden yapılmış, üzerinde tutma yeri olan ve alt kısmı oval olarak şekillendirilmiş desteseng (el taşı) ile ağır ağır sekizler (8) çizerek ezilir. Bu işlem boyanın rengine göre yaklaşık 3-4 saat boyunca gerçekleştirilir. Boya su ilavesiyle daima merhem kıvamında tutulur. Boya dağıldıkça spatula yardımıyla bir araya toparlanır. Boyaların yeterince ezilip ezilmediğini ilk olarak ezdiğimiz mermerin üzerinde şu şekilde test ederiz; desteseng sabitken aşağı-yukarı şeklinde ovalliğinden yararlanılarak oynatılır. Kulak kesilip ses dinlenir ve kulağa kıtır kıtır gelen bir ses varsa henüz tam olarak ezilmemiştir ve devam edilir.(Video'da bu detay daha net anlaşılacaktır.) Diğer yöntem ise bu kıtırlığı yok ettikten sonra teknede deneyerek anlaşılır. Ebrucu tecrübe ile hangi boyayı ne kadar ezmesi gerektiğini zamanla öğrenir. Desteseng ve üzerinde ezme işleminin yapıldığı mermer aynı sertlikte olmalıdır. Aksi taktirde birbirlerini aşındırırlar ve boyanın içine mermer tozları karışır. Ezme işlemi tamamlandıktan sonra her bir renk ayrı ayrı ana kaplara alınır.


Boyanın Terbiyelenmesi:
Ezme işlemi tamamlandıktan sonra ebrunun en önemli işlemlerinden biri olan boyaların terbiyesine başlanır. Bu işlemde suyla ve ödle karıştırılan boyalar yaklaşık iki ay süre ile bekletilir. Bu süreçte kavanozların üzerinde biriken su-öd karışımı belli periyotlarla çekilir ve tekrar su-öd ilave edilir, belli aralıklarla kavanozlar karıştırılır ve çalkalanır. İyi terbiye edilmemiş boyalar gerçek renklerini kâğıt üzerine yansıtamaz, kâğıda tutunamaz.

Ezilmiş ve Kıvamlaşmış hali


Anlattığımız bilgileri video'da kısmen tatbik ettik. Bu şekilde anlaşılması daha da kolaylaşacaktır.





Son olarak Mustafa Düzgünman Hoca'nın yazdığı "Ebrûname" adlı eserden şu dörtlükle bitirelim konuyu:

Ebrûname'den...
Destizenkte ezilir hep renkli cism-i boyalar,
Sarı zırnık inatçıdır ebrûcuyu oyalar,
Zırnık, lahur, gül bahar,al ebrûda hep esastır,
Bu dört renkle çok renk olur bu cümbüşte neler var.
İSMEK
İSMEK, sekiz farklı branşta yarışma düzenleyeceğini duyurdu. Jürisinde, akademisyen ve bir çok sanatçı yer alan yarışma, toplamda katılımcılara 106 Bin TL ödül dağıtacak.
Minik ellerin Ebru Sanatı'yla buluşması devam ediyor. Durağımız bu kez Mevlüde Çıtlak Anaokulu'ydu.

Atölye çalışmalarıyla gerek atölyemize gelen misafirleri gerekse çeşitli mekanlara giderek minik elleri Ebru Sanatı'yla tanıştırıyoruz. Bu sefer ki atölye çalışmamızda Mevlüde Çıtlak Anaokulu'na gittik. Ebeveynler de çalışmalarımıza katılarak, çocuklarıyla birlikte ortak çalışmalar yaptılar.

Yaratıcılıklarını suyun üstünde de devam ettiren anaokulu çocuklarımız, istekleriyle öğretmen ve anne-babalarını şaşırttılar ve çocuklarındaki hayal gücünün bir kez daha farkına vardılar. Bu çalışmalarda ki asıl amacımıza ulaştığımızı düşünüyoruz.

Bizi iyi bir şekilde ağırlayan Mevlüde Çıtlak Anaokulu; yönetici, öğretmen ve hizmetli gurubuna ve bu çalışmada bana eşlik eden arkadaşlarım, Aynur Nas ve Nurcan Çakır'a teşekkür ediyorum.


Atölye Çalışmalarından Kareye Yansıyanlar

Çocukların çalışmaları 

Etkinlik sınıfı

Çalışmalar esnasında...

Çocukların çalışmaları-2

Çalışmalara esnasında...

Anaokulu müdürümüzde aramızda

Ebrumuzu kağıda alırken...




Atölyemizde çalışmalarımız tüm hızıyla devam ediyor. Çalışmalar esnasında kameraya yansıyanları paylaşmak istedim. Hızlandırılmış Lale çiçeği yapımı. 
Deccan Ebrusu
Literatürde bir çok farklı Ebru çeşidi bulunmaktadır. Bunlardan bir tanesi de Deccan Ebrusu, diğer adıyla Deccan Minyatürü...

Deccan Ebrusu, Deccan Minyatürü olarak da adlandırılan eserler 1620-1625 yılları arasında yapıldığı düşünülmektedir. Hindistan'ın Deccan bölgesinde, Babür Şah ve sonrası döneminde yapılmıştır. Günümüzde stensil adı da verilen kalıp usulü ile ebru alınmış, sonra minyatür detayları eklenmiştir. Yani minyatür takviyeli akkase diyebiliriz. Önceden yaklaşık 17 adet tespit edilmiş ise de Sanat Tarihçisi Yavuz Tiryaki tarafından yapılan araştırma ile bu sayı 40 'tan fazladır. Bu güne kadar 2 örnek neşredilmiştir.

Bu örnekler Amerikalı ebrucu Christopher Weimann tarafından çalışıldı ama yayınlanmadı. Weimann bu tekniği kullanarak çağdaş akkaseli minyatürler yapmıştır. Adı geçen şahıs 1980'li yıllarda Antika dergisinde bu tekniği anlatıp iki örnek de yayınladı. Sonrasında pek çok kişi bu tekniği kullanarak eser yaptı. Bu tekniği kullanarak bugün halen minyatür takviyeli eserler yapılmaktadır. Yapıldığı yer Hindistan olsa da bir Türk eseridir. Bu örneklerde taraklı ebru kullanılması ise ayrıca başka bir dikkat çekici noktadır.

Atölyemizde yaptığımız çalışmalarda ise baz alınan minyatürler, seçilen farklı renklerdeki ebru kağıtlarıyla, seçilen minyatür kalıbına uygun kesilerek zemin üzerine yerleştirilir ve minyatür işlemleri uygulanır.

Atölyemizde yaptığımız Deccan Ebrusu örnekleri:

Deccan Ebrusu - *Ç.Ş.: Nurcan Çakır

Deccan Ebrusu - *Ç.Ş.: Melda Kütahya

*Ç.Ş.: Çalışma sahibi



Tarihteki Deccan Ebruları

Deccan Ebrusu - 1

Deccan Ebrusu - 2

Deccan Ebrusu - 3

Deccan Ebrusu - 4

Deccan Ebrusu - 5

Yararlanılan Kaynak:
  • fb.com/KülliyenSanat Deccan Ebrusu albümü,
  •  Sanat Tarihçisi Yavuz Tiryaki yazısı.
3 Aralık'ta sanata da engel yok!
Düzce Özel Eğitim Mesleki Eğitim Merkezi Öğrencileri, 3 Aralık Engelliler Günü dolayısıyla Ebru Atölyemiz'de yaptığımız etkinliğe katılarak özel bir gün geçirdi ve sanatta da engel olmadığını gösterdiler.






Engelliler Günü kapmasında, Düzce Gençlik Merkezi tarafından düzenlenen etkinlik gününde, Düzce Özel Eğitim Mesleki Eğitim Merkezi, 120 öğrencisi ve öğretmenleriyle Ebru Atölyemizi de ziyaret ettiler. Katılımcılara, Ebru Sanatı anlatıldı.Battal ve çiçek ebrusu gösterilerek, her öğrenciye uygulama imkanı verildi. Katılımcıların, Ebru Sanatı'na ilgisi büyüktü ve eğlenceli bir zaman geçirdiler. Atölyemize daha sık uğrayacaklarını belirterek bize veda ettiler.

Etkinliği düzenleyen Düzce Gençlik Merkezi'ne, bu etkinlik için bizi görevlendiren Hocam İbrahim Sami Özen'e, etkinlik sırasında ziyaretlerinden dolayı Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürü Feyzullah Dereci'ye ve etkinliği birlikte yürüttüğümüz Mehmet Bozkurt ve Nurcan Çakır arkadaşlarıma teşekkür ediyorum.

Etkinlikten görüntüler

Battal Ebrusu Gösteriliyor.

Lale yapımı gösteriliyor.

Battal Ebrusu gösteriliyor-2